Wycielanie

Jak rozpoznać zbliżający się poród?
Krowa zaczyna być niespokojna, poszukuje miejsca z dala od stada, rozluźniają się jej więzadła miednicze. Ponadto jej srom staje się obrzmiały, z opuszczonych i rozchylonych warg sromowych wydobywa się gęsty, przezroczysty śluz. Wraz z rozpoczęciem pierwszej fazy porodu niepokój zwierzęcia wzrasta, krowa na przemian wstaje i kładzie się, rozgląda na boki, ryczy, oddaje często kał i mocz.
 
Co może wpłynąć na przebieg porodu?
• kondycja krowy
• ilość poprzednich porodów (wieloródki - 3-5% ciężkich porodów, pierwiastki - 10-20% ciężkich porodów)
• wielkość płodu, powierzchnia kanału miednicy i ich wzajemny stosunek
• przygotowanie hormonalne krowy do porodu
• zdolność do rozszerzania się miednicy podczas porodu
• aktywność mięśniówki macicy
• płeć cielęcia
• wymiary i położenie cielęcia
• ilość płodów
• ustawienie zadu krów
 
Przy położeniu główkowym cielęcia należy spokojnie obserwować poród, a interweniować w razie braku postępu w porodzie lub wystąpienia komplikacji. Szybciej musimy przyjść na pomoc przy porodzie pośladkowym. Przy takim ułożeniu płodu cielę może swoim ciężarem docisnąć sznur pępowiny do ściany macicy i odciąć sobie dopływ tlenu. Cielę próbuje wtedy oddychać samo, zanim jego główka znajdzie się na zewnątrz, dochodzi wówczas do uduszenia. Wtedy interwencja człowieka jest niezbędna, a użytecznym narzędziem staje się wycielacz.
Postępujemy zgodnie z fizjologią porodu - ciągniemy za raciczki cielęcia tylko w czasie skurczów. Najbardziej efektywne jest wyciąganie naprzemienne, raz za jedną, raz za drugą nóżkę. Najpierw ciągniemy wzdłuż linii kręgosłupa, po pojawieniu się główki (lub zadu) ciągniemy lekko w dół.
 
Wyznaczająca drogę płodu oś miednicy cechuje skomplikowany i dwukrotnie załamany przebieg. Jeśli położenie płodu jest prawidłowe (lub usunęliśmy nieprawidłowości), przy dalszym braku postępów w porodzie, zakładamy zdezynfekowane linki porodowe tuż za stawami pęcinowymi cielęcia i ciągniemy za nie w rytmie skurczów porodowych. Najpierw ciągniemy wzdłuż linii kręgosłupa, a gdy pojawi się główka lub zad, ciągniemy lekko w dół. Zawsze trzeba pamiętać o ochronie krocza krowy, gdy ukaże się główka, należy równomiernie naciskać na krocze, spychając je na główkę cielęcia. Cielę należy wyciągać z wyczuciem, ponieważ nadużywanie siły i ciągnięcie poza skurczami porodowymi może doprowadzić do wypadnięcia macicy, pęknięcia krocza lub uszkodzenia oseska. Stosowanie żelu VetGel znacznie ułatwia czynności związane z porodem.
 
Pierwsza pomoc dla cielęcia:
• uniesienie cielęcia za tylne kończyny do góry – powoduje to samoistne wypływanie wód płodowych oraz, na skutek przekrwienia mózgowia, pobudza ośrodek oddechowy
• gdy występują słabe oznaki oddychania, należy energicznie (ale z wyczuciem) uderzyć cielę dłonią po pysku, by pobudzić system nerwowy
• pobudzenie ośrodka oddychania, np. przez chluśnięcie zimną wodą na głowę i klatkę piersiową, a następnie szybkie osuszenie cielęcia słomą
• kilkukrotne uderzenia płaską dłonią po bokach klatki piersiowej
• stosowanie sztucznego oddychania: kładziemy cielę na grzbiecie, chwytamy za kończyny przednie powyżej pęciny i ruchem półkolistym podciągamy je aż do szyi, następnie podobnym ruchem cofamy je aż do klatki piersiowej, zginając je w ostatniej fazie w stawie nadgarstkowym i przyciskamy do klatki piersiowej; należy powtarzać to przez kilka minut w tempie ok. 25 ruchów na minutę
• zastosowanie środków farmakologicznych, które mają na celu pobudzenie ośrodka oddychania
 
Pierwsza pomoc dla krowy
• krowa po ocieleniu powinna zostać napojona czystą, letnią wodą i pójłem
• obserwacja wydalanego łożyska: powinno zostać wydalone w całości w ciągu 12 godzin po porodzie, jeśli to nie nastąpi, należy wezwać lekarza weterynarii
• po porodzie występuje czasem sytuacja, gdy krowa nie jest w stanie wstać. Warto wtedy dysponować urządzeniem, które pomaga krowie podnieść się na tylne kończyny. Zabezpieczone gumą ramiona podnośnika pozwalają dopasować urządzenie do szerokości zadu krowy. Urządzenie występuje w dwóch rozmiarach: dla krów mlecznych (01-1050) oraz dla krów mięsnych (01-1051).